6 gru 2011

Eksperci od kieszeni pacjenta

Polski pacjent – udziałowiec w wydatkach na leki.
Pacjenci współpłacą za leki w Polsce 33% i jest to najwyższy poziom współpłacenia w UE. Jeśli uwzględnimy korzyści budżetu wynikające ze sprzedaży i  dystrybucji leków pod postacią podatku VAT i kwot zwrotu – może się okazać, że pacjent ma połowę udziałów, albo jest nawet udziałowcem większościowym w ogólnych wydatkach na leki. Z tego rachunku wynika logiczny fakt, że nie można tego istotnego udziałowca pomijać w procesie podejmowania decyzji i w kształtowaniu polityki lekowej.
Z tak istotnej kontrybucji polskich pacjentów w pokrywaniu kosztów leków wynikają także pewne fakty, które powinny kształtować relacje na linii pacjenci – producenci i pacjenci – decydenci. Pacjenci, z uwagi na współpłacenie, istotnie przyczynią się do sukcesu biznesowego firm farmaceutycznych – wszystkich – innowacyjnych i generycznych, a w 100% decydują o sukcesie firm OTC. Współczesny biznes, to biznes, który dzieli się swoim sukcesem ze swoimi udziałowcami. Jest to zasada odpowiedzialności i wrażliwości społecznej biznesu. Ta zasada wzajemności powinna kształtować relacje między pacjentami i firmami. Powinna ona być regułą, a nie wyjątkiem. Obecnie niektóre, zwykle te największe korporacje, mające w swojej globalnej polityce zasadę CSR (corporate social responsibility), rozumieją swoje zobowiązania wobec pacjentów.
Jak fakt istotnego współpłacenia za leki powinien kształtować relacje między płatnikiem czy decydentem,  a środowiskiem pacjenckim? Decydenci powinni pamiętać, że samodzielnie podejmując decyzje i kształtując prawo, decydują nie tylko o budżecie państwa, jakim dysponują, ale o kieszeni pacjentów, jaką nie dysponują. Te budżety są jak naczynia połączone – im więcej zaoszczędzi budżet, tym więcej wydadzą pacjenci. Pacjenci nie są zainteresowani jedynie obniżeniem cen leków, ale także podwyższaniem limitów. Nie wszystkie interesy budżetu i kieszeni pacjenta są zbieżne, choć wiele interesów tych podmiotów jest wspólnych.
Przy tak dużej skali współpłacenia pacjenci powinni być włączeni w proces tworzenia prawa i podejmowania decyzji. Należy przy tym docenić ustawodawcę za fakt, który jest ukłonem w stronę pacjentów w Ustawie Refundacyjnej – reprezentacja pacjentów została uwzględniona w Radzie Przejrzystości. To piękny gest dający pacjentom wpływ na decyzje jakościowe – jakie leki będziemy dopuszczać do refundacji. Za tym powinna iść dalej decyzja o upodmiotowieniu pacjenta – dopuszczenie reprezentacji pacjentów do gremium, które podejmuje decyzje ilościowe, a więc te najbardziej dotyczące kieszeni pacjenta – decyzje ile budżet, a ile pacjent zapłaci za konkretny lek.
Poza tą jedną korzyścią, ustawa refundacyjna przynosi korzyści pacjentom, ale na zasadzie efektu ubocznego korzyści dla budżetu. Ustawa ta ma na celu głównie ochronę interesów budżetu. Tak jest w przypadku obniżenia marży handlowej, czy oparcia marży detalicznej o poziom limitu ceny. W ustawie tej mogłoby być więcej elementów wskazujących na wrażliwość decydentów i zrozumienie przez nich zobowiązań budżetu w stosunku do pacjentów wobec tak dużej skali ich współpłacenia.
Kwoty zwrotu pomniejszają efektywne nakłady budżetu na leki, brak natomiast mechanizmu dzielenia się tym narzędziem z drugim udziałowcem, jakim jest pacjent. Jest to  egoistyczna postawa, bardzo daleka od deklaracji resortu, który twierdzi, że to pacjent jest w centrum systemu ochrony zdrowia.
Fakt tak istotnego współpłacenia pacjentów w Polsce zmusza zatem do innego patrzenia na prowadzenie polityki lekowej.
·         Pacjenci powinni zostać włączeni do procesu podejmowania decyzji – budżet nie może nie uwzględniać faktu współpłacenia polskich pacjentów w najwyższym w EU stopniu
·         Podmioty biorące udział w polityce lekowej powinny na zasadzie wzajemności i odpowiedzialności rozumieć własne zobowiązania wobec pacjentów wobec tak dużej ich kontrybucji do sukcesu biznesowego tych podmiotów
Nikt nie jest lepszym ekspertem od kieszeni pacjenta niż sam pacjent.
Ewa Borek, MD, MBA
Ekspert rynku zdrowia

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz